Αρχείο

Archive for the ‘Ναξιώτικα τραγούδια’ Category

Σκοποί και τραγούδια τ’ Απεράθου (μέρος 2ο): τα τραγούδια των εκλογών

Τα τραγούδια των εκλογών εντάσσονται, σύμφωνα με τον Ζευγώλη (2006:60), στην ευρύτερη κατηγορία των “εύθυμων” τραγουδιών της Απειράνθου. Πρόκειται για τραγούδια, δεκαπεντασύλλαβα ομοιοκατάληκτα δίστιχα και κοτσάκια, τα οποία δημιουργούνταν και τραγουδιούνταν κατά την περίοδο των εκλογών (βουλευτικών και δημοτικών-κοινοτικών) και των δημοψηφισμάτων. Βασικός θεματικός άξονας ήταν η συγκεκριμένη πολιτική διαδικασία και ό,τι γενικότερα εμπλεκόταν με αυτήν: τα πρόσωπα που ήταν υποψήφια, η στάση του λαού απέναντί τους (θετική ή αρνητική), τα προβλήματα, τα βάσανα και τα παράπονα των κατοίκων για την υπάρχουσα δύσκολη κατάσταση και καθημερινότητα, ακόμα και η ανακόλουθη, κάποιες φορές, στάση των εκλογέων, καθώς και οι τυχόν περιπτώσεις νοθείας του αποτελέσματος. Θα λέγαμε, λοιπόν, ότι τα εκλογικά τραγούδια περιλαμβάνουν επιμέρους θεματικές (όχι δηλαδή γενικώς “εύθυμες” καταστάσεις), ανάλογες με τα προσωπικά βιώματα του δημιουργού, τη συλλογικότητα, την πολιτική ιδεολογία, καθώς και τα πολιτικά τεκταινόμενα, αντικειμενικώς και υποκειμενικώς ιδωμένα.

Στ’ Απεράθου, όπως και στα υπόλοιπα χωριά της Νάξου, η προεκλογική περίοδος έβρισκε τους υποψήφιους πολιτευτές στα καφενεία και στη bλάτσα του χωριού. Ο κόσμος πολύ συχνά τους περιστοίχιζε και τους τραγουδούσε αυτοσχέδια τραγούδια, τα λεγόμενα εκλογικά (Ζευγώλης 2006:60). Όπως είναι φυσικό και επόμενο, κάθε πολιτική μερίδα επαινούσε τον δικό της υποψήφιο και εκδήλωνε ρητά την υποστήριξή της στο πρόσωπό του, το οποίο ενέμπνεε την ελπίδα για κάτι καλύτερο, για το καλό του τόπου και το δικό τους…

Read more…

Σκοποί και τραγούδια τ’ Απεράθου (μέρος 1ο): η πατινάδα

Η πατινάδα αποτελεί μία από τις βασικότερες κατηγορίες λαϊκών τραγουδιών της Απειράνθου και της Νάξου γενικότερα. Ανήκει στην ευρύτερη θεματική κατηγορία των εύθυμων τραγουδιών, ενώ όπως σημειώνει ο Οικονομίδης (1991:50), πρόκειται για ερωτικά, αισθηματικά και αρκετά νόστιμα τραγούδια, τα οποία με την παθιάρικη μουσική τους σκορπούν το άρωμα της πιο μεγάλης ψυχικής ομορφιάς απλότητας.

Η πατινάδα είναι αργός σκοπός που οι νέοι συνήθιζαν να τραγουδούν έξω από τα σπίτια φίλων τους ή πιο συχνά στο παράθυρο της αμορούζας τους. Τα τραγούδια αυτά λέγονταν κυρίως τις πρώτες πρωινές ώρες, μετά από γλέντια, με τη συνοδεία βιολιού και λαούτου και ήταν αυτοσχέδια ομοιοκατάληκτα δεκαπεντασύλλαβα δίστιχα, τα οποία εξέφραζαν ευχές, παράπονα ή αρκετά συχνά τα προτερήματα της αγαπημένης τους (Οικονομίδης 1991:51•Ζευγώλης 2000:13).

Μες σ’ εουτή τη ‘ειτονιά έχω κι εώ και ‘ρίζω
ένα κουκί βασιλικό και το κρυφοποτίζω.
Μες σ’εουτή τη ‘ειτονιά, μες σ’ εουτή τη ρούα
χαμοπετά μια πέρδικα με τη χρυσή φτερούα. (Σαρο’ιώργης)

Read more…

Και του χρόνου να ‘μεστα!

31/12/2007 marjá 1 Σχολιο
kalanta.jpg

Σ’ αυτό το σπίτι που ‘ρθαμε πέτρα να μην ραΐσει
κι ο νοικοκύρης και η κυρά χρόνια πολλά να ζήσει.

Πέτρα του να μην ραΐσει
και χρόνια πολλά να ζήσει

Σ’ αυτό το σπίτι που ‘ρθαμε τα πιάτα είναι ασημένια
του χρόνου που θε να ‘ρθουμε, να ‘ναι μαλαματένια.

Τώρα είναι ασημένια,
να ‘ναι και μαλαματένια

Στο σπίτι σας ποδαρικό εγώ θα κάνω φέτος
κι ευτυχισμένο με χαρά να ‘ναι το νέο έτος.

Ποδαρικό θα κάνω φέτος,
για ‘να ευτυχισμένο έτος

Φέρνω νερό των Ναξιωτών και τα ποτήρια πιάστε
σας εύχομαι καλή χρονιά και ευτυχισμένοι να ‘στε.

Τα ποτήρια σας για πιάστε
και ευτυχισμένοι να ‘στε.

Και του χρόνου να ‘μεστα! :)

_______________
Απόσπασμα από τα κάλαντα που τραγουδιούνται στη Νάξο.

Πατινάδα

Ξύπνα φεγγαροπρόσωπη κι έβγα στο παραθύρι
που το φεγγάρι θα σε δει και στο βουνό θα ‘ύρει.

Έβγα, φέξε σα φεγγάρι
που το νου μου μου ‘χεις πάρει.

Στο φεγγαροβασίλεμα ήρθα στη ‘ειτονιά σου
και δε θα φύω αν δε σε δω και σένα τη θωριά σου.

Το φεγγαράκι στο βουνό
αν δε ‘υρίσει δε κουνώ.

Έρχεται και μ’ ανταμώνει

Έρχεται και μ’ ανταμώνει
άμα γλυκοσουρουπώνει
άμα γλυκοσουρουπώνει
κι η καρδιά μου ξανανιώνει.

Του ‘δωκα να καταλάβει
να ‘ρθει κι αύριο το βράδυ
να ‘ρθει κι αύριο το βράδυ
μόλις πέσει το σκοτάδι.

Να μας έκανε τη χάρη
να μην έβγει το φεγγάρι
να μην έβγει το φεγγάρι
μη μας πάρουνε χαμπάρι.

Μέχρι την αυγή θα λέμε
μοναχοί αυτά που θέμε
μοναχοί αυτά που θέμε
και ό,τι γίνει εμείς θα φταίμε.

Και ο ήλιος σα μπροβάλλει
θα ‘ρθει κι η βραδιά η άλλη
θα ‘ρθει κι η βραδιά η άλλη
να ξαναβρεθούμε πάλι.

Στίχοι: Ειρήνη Χάλκου
Μουσική: Βαγγέλης Κονιτόπουλος
Τραγούδι: Ειρήνη Κονιτοπούλου-Λεγάκη
(στον δίσκο: “9 μποφόρ”)