[2.1] Αλλόφωνα του Αιγαίου: Αφιέρωμα στα δημοτικά τραγούδια του ελληνικού λαού


045 (4)

1η εκπομπή του νέου κύκλου των Αλλόφωνων του Αιγαίου… Ξεκινήσαμε, λοιπόν, με ένα αφιέρωμα στα δημοτικά τραγούδια, στα δημώδη άσματα του ελληνικού λαού (ακριτικά, παραλογές, λατρευτικά, εργατικά, της αγάπης, του γάμου, της ξενιτιάς, κλέφτικα, γνωμικά κ.ά.). Καλή ακρόαση!

Η εκπομπή «Αλλόφωνα του Αιγαίου» μεταδίδεται ζωντανά κάθε Παρασκευή, 18:00-20:00 το απόγευμα, στο ραδιόφωνο των Κυκλάδων, στο Ράδιο Αποσπερίτης (94,5 FM), αλλά και διαδικτυακά (http://live24.gr/radio/generic.jsp?si…).

Μπορείτε να ακούσετε την εκπομπή εδώ: Αλλόφωνα του Αιγαίου: Αφιέρωμα στα δημοτικά τραγούδια του ελληνικού λαού

Εκφάνσεις οικιακής εξουσίας στ’ Απεράθου της Νάξου


Γραπτή πηγή: Γιαννούλης, Γ. (2009). Απεράθου [1900-1950]. Η ποιητική γλώσσα ως αγωγή πολιτισμού. Αθήνα: Εκδόσεις Graphopress, σ. 247-249.

Αφηγητές: Γιώργος Πολυκρέτης (Μπαροϊώργης), Κατερίνα Βασιλάκη (Κατερίνα του Γκαγκανοϊάννη). Από το ιδιωτικό αρχείο της Μ. Ξεφτέρη.

Μουσική: «Της τριανταφυλλιάς τα φύλλα» (βιολί: Γιάννης Ζευγόλης, λαούτο: Κώστας Σιδερής).

Θεματική ταξινόμηση της νεοελληνικής κατάρας. Το εθνογραφικό παράδειγμα τ’ Απεράθου Νάξου


Ξεφτέρη, Μ. (2015). «Θεματική ταξινόμηση της νεοελληνικής κατάρας. Το εθνογραφικό παράδειγμα τ’ Απεράθου Νάξου». Στο: Ν. Βερνίκος κ.ά. (επιμ.) Ναξιακά – Επετηρίδα Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων, τόμ. 3-4 (2013-2014). Αθήνα: Ομοσπονδία Ναξιακών Συλλόγων – Εκδόσεις Ηρόδοτος, 229-250.

Η σύνθεση στα κυκλαδικά ιδιώματα: Μια πρώτη προσέγγιση


Πρόσφατα αναρτήθηκε ο ηλεκτρονικός τόμος των Πρακτικών του 11ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας, το οποίο διεξήχθη τον Σεπτέμβρη του 2013 στη Ρόδο. Ακολουθεί το άρθρο των Νικολού, Ξεφτέρη, Γκουτζηγιάννη και Παπουτσάκη, το οποίο αφορά μια πρώτη προσέγγιση του φαινομένου της σύνθεσης στα κυκλαδικά ιδιώματα, και πιο συγκεκριμένα στο ιδίωμα της Σύρου και στο ιδίωμα τ’ Απεράθου Νάξου. Βιβλιογραφική παραπομπή: Νικολού, Κ., Ξεφτέρη, Μ., Γκουτζηγιάννη, Π. & Παπουτσάκη, Μ. (2014). «Η σύνθεση στα κυκλαδικά ιδιώματα: μια πρώτη προσέγγιση». Στο: G. Kotzoglou et al. (επιμ.) Selected Papers of the 11th International Conference on Greek Linguistics, Ρόδος: Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 1208-1225.

Ναξιακά 3-4, ο νέος τόμος της επετηρίδας της Ο.ΝΑ.Σ.


Κυκλοφόρησε ο νέος τόμος της επετηρίδας ΝΑΞΙΑΚΑ
Θα παρουσιαστεί στις 18 Μαΐου στη Στοά του Βιβλίου

Ναξιακά 3-4Η έκδοση της Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων ΝΑΞΙΑΚΑ, είτε με τη μορφή περιοδικής επιθεώρησης είτε με τη μορφή επετηρίδας, είχε και έχει ουσιαστική επιστημονική και πολιτισμική παρουσία στα ναξιακά πράγματα. Τα τελευταία χρόνια, κομίζοντας μια νέα αντίληψη στην επιλογή της θεματολογίας και στην πραγμάτευση παλαιών και νέων ζητημάτων, τα ΝΑΞΙΑΚΑ παρέχουν τη δυνατότητα σε Νάξιους αλλά και σε μη Νάξιους επιστήμονες να δώσουν το επιστημονικό τους στίγμα, να εκθέσουν τα ερευνητικά τους πορίσματα και να εκτεθούν στην κρίση της επιστημονικής κοινότητας, τοπικής και ευρύτερης, και της κοινωνίας, η οποία είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη στα ποικίλα θεματικά πεδία που άπτονται του υλικού και άυλου πολιτισμού της Νάξου.

Πρόσφατα εκδόθηκε ο τόμος 3-4, ο οποίος καλύπτει τα έτη 2013-2014. Τα ΝΑΞΙΑΚΑ αυτή τη φορά εστιάζουν το ενδιαφέρον τους, με σύγχρονες προσεγγίσεις και θεωρήσεις, σε θέματα που αφορούν πολυεπίπεδα την οικονομία και το περιβάλλον του νησιού (χωροταξία, πολεοδομία, οικιστικό περιβάλλον κ.λπ.), τη σύγχρονη ναξιακή νομολογία, την ιστορία, την αρχαιολογία, τη λαογραφία, τη γλωσσολογία, την τέχνη και την πορεία του ναξιακού συλλογικού στοιχείου.

Ο τόμος διατίθεται στα γραφεία της Ο.ΝΑ.Σ. (Μάρνη 33, Αθήνα) ή αποστέλλεται στους ενδιαφερόμενους, κατόπιν συνεννόησης με το τηλέφωνο-φαξ 210 5234576 ή με το κινητό τηλέφωνο 6944 635134. Επίσης, διατίθεται στα βιβλιοπωλεία της Νάξου.

Η παρουσίαση του τόμου θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2015 στη Στοά του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5 και Πανεπιστημίου, Αθήνα), στις 7.30 μ.μ. Για τα ΝΑΞΙΑΚΑ θα μιλήσουν ο Παναγιώτης Καμηλάκης, τ. ερευνητής του Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, και ο Γεώργιος Μιχ. Κορρές, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Εκ μέρους της επιτροπής έκδοσης των ΝΑΞΙΑΚΩΝ θα μιλήσει η Μαρία Ξεφτέρη, γλωσσολόγος. Τον συντονισμό της εκδήλωσης θα έχει η ναξιώτισσα ηθοποιός Κατερίνα Γαβαλά.

Τα περιεχόμενα του νέου τόμου 3-4 των ΝΑΞΙΑΚΩΝ παρατίθενται στη συνέχεια:

ΙΣΤΟΡΙΑ

  • Μιχάλης Κοκολάκης: Ανέκδοτα έγγραφα της Φραγκοκρατίας από το Τοπικό Αρχείο Νάξου. Α΄: Λυτά έγγραφα
  • Θανάσης Δ. Κωτσάκης: Η κρητική παρουσία στη Νάξο από την Δ΄ Σταυροφορία έως την ανακήρυξη της αυτονομίας της Κρήτης (13ος-19ος αιώνας) και η ομοιότητα του πολιτισμικού τοπίου των δύο νησιών
  • Γιάννης Λογαράς: Ανακήρυξη των Ρίχαρντ Στράους και Γαβριήλ Βέλτερ ως επίτιμων πολιτών της Νάξου το 1930 και σχετικές εκδηλώσεις
  • Ιάκωβος Ναυπλιώτης-Σαραντηνός: Παλιές ιστορίες από μια χωραΐτικη γειτονιά. Αγία Παρασκευή Μπούργου Χώρας Νάξου
  • Σίμος Μιλτ. Συμεωνίδης: «Η ευρωπαϊκή πορεία» του Θεοφάνους Μαυρογορδάτου, πρώην μητροπολίτου Παροναξίας (1671-1677)

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

  • Γεώργιος Στυλ. Μαστορόπουλος: Το βυζαντινό κάστρο τ’ Απαλίρου. Συνοπτικές παρατηρήσεις

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

  • Μανόλης Γ. Βαρβούνης: Σύγχρονη ναξιακή λαϊκή λατρεία του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη
  • Ελένη Γιαννούλη: Η χρήση και η λειτουργία της κατάρας στ’ Απεράθου της Νάξου
  • Ευαγγελή Αρ. Ντάτση: Λόγια θανατηφόρα: οι κατάρες
  • Μαρία Ξεφτέρη: Θεματική ταξινόμηση της νεοελληνικής κατάρας. Το εθνογραφικό παράδειγμα τ’ Απεράθου Νάξου
  • Αικατερίνη Πολυμενοπούλου – Ευανθία Ρίζου-Κονιτοπούλου: Τα κατοχυρωμένα έργα του Γιώργου Μ. Κονιτόπουλου
  • Αλέκος Ε. Φλωράκης: Δημόσιος και ιερός χώρος στις Εγκαρές Νάξου

ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ

  • Ιώ Μανωλέσσου: Η ιστορική έρευνα των ιδιωμάτων της Νάξου
  • Χριστίνα Μπασέα-Μπεζαντάκου: Το γλωσσικό ιδίωμα της Απειράνθου Νάξου στο Αρχείο του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών
  • Ιωάννης Κ. Προμπονάς: Διορθώσεις σε δικαιοπρακτικά έγγραφα του 16ου αιώνα
  • Βασίλης Φραγκουλόπουλος: Ο Χρήστος Χρηστοβασίλης και η Νάξος. (Με αφορμή την εύρεση στο Αρχείο του αθησαύριστων ναξιακών γλωσσαρίων)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

  • Ειρήνη Ι. Βλαχοπούλου – Φωτεινή Σ. Βασιλάκη-Τζεβελέκου – Θεοδώρα Βασιλάκη-Τζεβελέκου: Αγροτική παραγωγή Νάξου: συνθήκες, εμπόδια και ευκαιρίες
  • Νικόλαος Διάκος – Λεμονιά Σαπουντζή – Ευσταθία Φακουρέλη – Μαρία-Παναγιώτα Φακουρέλη: Ο ορυκτός πλούτος στη Νάξο
  • Γεώργιος Μ. Κορρές – Αικατερίνη Κοκκίνου: Τουρισμός και τοπική ανάπτυξη: η περίπτωση της Νάξου
  • Κωνσταντίνος Ι. Παναγόπουλος: Ο ορυκτός πλούτος και η νησιωτική ανάπτυξη
  • Αντώνιος Σπανός: Μια επιτομή της οικονομίας της Νάξου
  • Ιωάννα Τσάρπα – Κωνσταντίνος Τσάρπας: Οικονομική ανάπτυξη μέσω της Διά Βίου Μάθησης (ΔΒΜ): η περίπτωση της Νάξου

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ – ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ – ΠΟΛΕΔΟΜΙΑ

  • Δέσποινα Διμελλή: Σχεδιάζοντας οικισμούς στη νησιωτική Ελλάδα
  • Στέλιος Γ. Ευρυπιώτης: Το οικολογικό αποτύπωμα της Νάξου
  • Νικόλαος Λεβέντης – Σπύρος Λογαράς – Ελεονώρα Σταυρακάκη: Θέματα βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων
  • Εμμανουήλ Β. Μαρμαράς: Η δημιουργία του δομημένου περιβάλλοντος στις Κυκλάδες ως απόρροια ενδογενών και μη αναπτυξιακών δυνάμεων

ΝΕΟΙ ΝΑΞΙΩΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ

  • Κατερίνα Παυλάτου: Ειρήνη Καστελλάνου-Παυλοπούλου: Τα πολλά πρόσωπα της τέχνης

ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ

  • Αθηνά Κριθαριώτη – Ματθαίος Σατρατζέμης (υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί): Οι ρίζες των Ναξίων

ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΑΞΙΑΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ ΒΙΟΥ

  • Βασίλης Φραγκουλόπουλος: Επίσκεψη στις πηγές της Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων

ΝΑΞΙΑΚΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

  • Βασίλης Φραγκουλόπουλος: Αποφάσεις των ναξιακών δικαστηρίων

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ

  • Γαρυφαλλιά Θεοδωρίδου: Δήμητρα Π. Καραμπούλα – Γιώργος Ε. Ροδολάκης, «Ο κώδικας VATICANUS GRAECUS 2639. Ναξιακά νοταριακά έγγραφα του δουκάτου του Αιγαίου και της τουρκοκρατίας (1472-1598 και 1702-1798)», Επετηρίς του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου 44 (2.XIII.12), Παράρτημα 12
  • Αλέκος Φλωράκης: Ναξιακά 2/2012

Η μαρμαρογλυπτική στη Νάξο από τον 15ο αιώνα μέχρι σήμερα: Παρουσίαση βιβλίου


Η μαρμαρογλυπτική στη Νάξο

Πρόσκληση

Η Ομοσπονδία Ναξιακών Συλλόγων (Ο.ΝΑ.Σ.) και ο Σύλλογος Φιλωτιτών Νάξου σας καλούν στην παρουσίαση του βιβλίου «Η μαρμαρογλυπτική στη Νάξο από τον 15ο αιώνα μέχρι σήμερα» του Αλέκου Φλωράκη, δρ. Εθνολογίας-Λαογραφίας, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 13 Μαΐου 2015 και ώρα 7.00 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συλλόγου Φιλωτιτών Νάξου (Χριστοκοπίδου 9, Ψυρρή).

Για τα Δ.Σ.

Νίκος Βερνίκος                            Αντώνης Τζιώτης
Πρόεδρος Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων     Πρόεδρος Συλλόγου Φιλωτιτών Νάξου

Ναξίων γλώσσα…


Πώς να μη μοιραστώ στο μπλογκ ένα μεστό και ουσιάτο κείμενο από τον καθηγητή Ιωάννη Προμπονά, καθηγητή στο τμήμα Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, για τα ιδιώματα της Νάξου…; Ακόμα και η κριτική που ασκεί στις μέχρι τώρα διατυπωθείσες απόψεις τόσο για τα ίδια τα γλωσσικά φαινόμενα όσο και για τα ζητήματα των εποικισμών (που με βρίσκουν εν πολλοίς σύμφωνη) είναι ψύχραιμη, λογική και υποδειγματική.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στον συλλογικό τόμο που εξέδωσε ο Δήμος Νάξου το 2006 με τίτλο «Νάξος. Αρμενίζοντας στο χρόνο». Μπορείτε να διαβάσετε ή και να κατεβάσετε το βιβλίο (σε pdf) από την ιστοσελίδα του ΝΟ.Π.Π.Α.Π.Π.Π.Α. του Δήμου Νάξου.

Η Νάξος του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από το μυθιστόρημά του «Αναφορά στον Γκρέκο»


Με αφορμή το έτος Δομίνικου Θεοτοκόπουλου, την Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2014, πραγματοποιήθηκε στο Polis Art Café (Πεσμαζόγλου 5, Αίθριο Στοάς Βιβλίου) εκδήλωση αφιερωμένη στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη Αναφορά στον Γκρέκο. Ο τίτλος της εκδήλωσης ήταν: «Ο Νίκος Καζαντζάκης αυτοβιογραφούμενος». Την οργάνωση και τον συντονισμό είχε ο φιλόλογος – συγγραφέας Κώστας Κιουπκιολής.

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «Ο Νίκος Καζαντζάκης αυτοβιογραφούμενος» (Polis Art Café, 24.2.2014). Από αριστερά προς δεξιά οι: Λίνα Παπαδοπούλου, Μαρία Ξεφτέρη, Νίκη Π. Σταύρου, Ευαγγελία Αμπάζη και Κώστας Κιουπκιολής.

Ομιλήτριες ήταν:

  • η Λίνα Παπαδόπουλου, φιλόλογος – ξεναγός, η οποία μίλησε για την Ελλάδα μέσα από το έργο και τα μάτια του Νίκου Καζαντζάκη,
  • η Ευαγγελία Αμπάζη, δικηγόρος, η οποία τόνισε τον επίκαιρο λόγο του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από το βιβλίο του Αναφορά στον Γκρέκο.
  • η Μαρία Ξεφτέρη, φιλόλογος – γλωσσολόγος, η οποία μίλησε για τη Νάξο του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από το μυθιστόρημά του Αναφορά στον Γκρέκο, και
  • η εκδότης του Νίκου και της Ελένης Καζαντζάκη, Νίκη Π. Σταύρου, η οποία μίλησε για την πνευματική προσωπικότητα και τον άνθρωπο Καζαντζάκη μέσα από τα μάτια της συντρόφου του Ελένης Καζαντζάκη.

Όποιος τυχόν ενδιαφέρεται μπορεί να διαβάσει εδώ την ομιλία μου με τίτλο: «Σφαγή – Νάξος – Λευτεριά. Η Νάξος του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από το μυθιστόρημά του Αναφορά στον Γκρέκο».