Ο Σταυρής του Φασόλη (Σταυρής Στεφ. Σταυριανός, 1872-1938)


Περί του ιδιώματος τ’ Απεράθου για ακόμα μια βολά… Σκέφτηκα πως θα ήταν μία καλή ιδέα να περάσω στο μπλογκ ορισμένα διαλεκτικά κείμενα που έχω συγκεντρώσει, τα οποία είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους γραπτές αφηγήσεις για πρόσωπα του χωριού, οι οποίες αφηγήσεις είχαν εκδοθεί το 1986 σε ημερολογιακή έκδοση του Απεραθίτικου Συλλόγου. Δυστυχώς, δεν γνωρίζω τους αφηγητές για να τους αναφέρω… Έχω διατηρήσει την ορθογραφία των κειμένων, εκτός από κάποιες αλλαγές στη στίξη.

[Αναθεώρηση: Συγγραφέας της συγκεκριμένης αφήγησης, όπως επίσης και όλων των υπόλοιπων ιστοριών που έχουν δημοσιευτεί σ’ αυτό το μπλογκ και αναφέρεται ότι προέρχονται από παλιό ημερολόγιο του Απεραθίτικου Συλλόγου Νάξου, είναι ο Δημήτριος Φλ. Γλέζος, από τον οποίο ζητώ συγγνώμη για την άγνοια που είχα και δεν είχα κάνει τη σχετική αναφορά σε όλα τα κείμενα που έχω περάσει εδώ. Θα γίνει, ωστόσο, σχετική διορθωση σε όλες τις δημοσιεύσεις για την αποκατάσταση των πραγμάτων.]

Ο Σταυρής του Φασόλη (Σταυρής Στεφ. Σταυριανός 1872-1938)

stavris-tou-fasoli.gifΕίπαμε να μη γκάνομε πρόλο’ο ‘ια ‘φτό ντον άνθρωπο, ‘ιατί θα καταλάβετε και μοναχοί σας απού τα καμώματα και τα λεόμενά ντου. Αλλά μόνου δυο λέξες, πως ήτονε, λέει, φτωχός και καλός οικογενειάρχης. ‘Ια τα ρέστα ντου θα τα δούμε παρακάτω. Όμως, είντα να πρωτολέει κανείς ‘ια ‘φτό ντο γουστόζικο τύπο και πλέρωνες λέει ‘ια να τον έχεις στη μπαρέα. Και κατιτίς τέθοιο πρέπει πως ήκανε η Καλλιόπη του Μανέττα στο γκαφενέ τζη στη μπλάτσα, που τον ήθελε ‘ια κράχτη, επειδής ο Σταυρής, με τα γουστόζικα και τσι ιστορίες του, ετράβα κόσμο κοντά ντου. Και φαίνεταί μου πως ‘ια ‘φτη ντη… ‘δουλειά’ τα ‘χε-ν ο Σταυρής όλα δικά ντου. Και τση το ‘πε καμιά βολά:

– Α, κερά Καλλιόπη να ‘ρχομαι αλλά τα κεραστικά μου δικά σου!

– Εντάξει, του λέει και κείνη, όμως θα σε παρακαλέσω Σταυρή να μην τσακώνεστε και να βλαστημάτε ότινα παίζετε χαρθιά και τάβλι με τσοι παρέες σου και το μπαπά Στέφανο.

– Καλέ σώπαινε κερά Καλλιόπη μα δε ντο ξανακάνω. Και να σου φιλώ και δυο σταυροί πως δε θα ξαναπαίξω με καένα ντωνε…

Επεράσασι, λέει, 5-6 μέρες, αλλά ο Σταυρής δεν εβάσταξε και ξαναμπαίνει κανονικά στα παιχνίδια και στη ζωή τση παρέας του καφενέ. Βλέπει τονε η κερά Καλλιόπη και λέει:

– Αχ, Σταυρή μου και κρίμας εκείνα που μου ‘λεες και θυμήσου που μοφίλησες κιόλας δυο σταυροί πως δε θα ξαναπαίξεις χαρθιά και δε θα ξανατσακωθείς;

– Άκου να δεις Κερά Καλλιόπη, καθόλου δε ντο ξέχασα αλλά να! Τον ένα σταυρό σοφίλησα πως δεν θα ξαναπαίξω και τον άλλο πως άμα λάχει… θα ξαναπαίξω! Τώρα συ, τση λέει, άφης και τσοι δυο φιλημένοι σταυροί να κάνουσι γκαλά!

Advertisements

3 thoughts on “Ο Σταυρής του Φασόλη (Σταυρής Στεφ. Σταυριανός, 1872-1938)

  1. Έντονο το κρητικό στοιχείο Μάρω στην Απεραθώτικη μιλιά, αλλά και ζωηροί οι διάλογοι. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι οι παλιοί οι διάλογοι στην ιδιαίτερη γλώσσα ήταν πιο σαφείς, καθάριοι και κατανοητοί από την καθαρεύουσα ή την νεοελληνική.

  2. Πολύ ωραία η ιστορία, και προπάντων η προσπάθεια. Καλή συνέχεια!
    Ως προς τα ιδιώματα προσθέτω και εγώ -η άσχετη- μια παρατήρηση, ότι ρε παιδιά, εντάξει, δεν έχει χάσει και κανένας τη γλώσσα του, ούτε μιλά κανείς “καθαρευουσιάνικα” ή κάτι τέτοιο. Πάρα πολλές λέξεις είναι κοινές σε πολλούς τόπους και προσωπικά κάνω χρήση όσων μου αρέσουν και με εκφράζουν. Η “τρομοκρατία” ότι “χάσαμε” την ελληνική γλώσσα μου φαίνεται πως είναι εν πολλοίς ανυπόστατη.
    Οι ειδικοί ασφαλώς γνωρίζουν καλύτερα, δεν ξέρω.

    Υ.Γ. Ανακοινοποίηση στο ορθόν.
    Το έβαλα το σχόλιο κατα λάθος στο προηγούμενο πόστ. Ε τι να κάνω, μπερδεύτηκα

  3. Βασίλη και Emilly, ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια! 🙂

    Βασίλη,
    μακάρι να μπορούσα να βρω και ποιος είναι ο συγγραφέας αυτών των κειμένων που παραθέτω. Δυστυχώς έχουν περάσει 21 χρόνια από τότε και δεν μπόρεσα να βρω περισσότερες λεπτομέρειες… Σίγουρα, ιστορίες με τέτοιο περιεχόμενο αποδίδονται καλύτερα στο ιδίωμα και φαντάζομαι ότι δεν είναι δύσκολο να τις διαβάσουν και όσοι δεν είναι τόσο εξοικειωμένοι μ’ αυτό. Είναι σημαντικότατος παράγοντας η ίδια η γλωσσική ποικιλία. Δεν είναι όμως ο μόνος που συντελεί σ’ αυτά που λες! Να ‘σαι καλά!

    Emilly,
    συμφωνώ μαζί σου ως προς αυτό: «Η “τρομοκρατία” ότι “χάσαμε” την ελληνική γλώσσα μου φαίνεται πως είναι εν πολλοίς ανυπόστατη.» Δεν «παίζει», όπως λένε και οι νέοι της γενιάς μου, τέτοια περίπτωση! Η ελληνική δεν περνά περίοδο φθοράς, απλά εξελίσσεται, όπως κάθε γλώσσα άλλωστε! Και μέσα σ’ αυτήν την εξέλιξη, γιατί να μην υπάρχουν στοιχεία από διαλέκτους ή άλλες ποικιλίες; Βλ. π.χ. πώς στοιχεία από το λεξιλόγιο από την γλώσσα των νέων σιγά σιγά παγιώνονται στο λεξιλόγιο της Κοινής Νεοελληνικής. Σημασία έχει να μπορεί ο κάθε ομιλητής, ο καθένας από εμάς δηλαδή, να αξιοποιεί στον πλείστο βαθμό τις εκφραστικές δυνατότητες που του παρέχει η «γλώσσα», είτε αυτή είναι τα «αθηναίικα», είτε τα κρητικά, είτε τ’ αρβανίτικα. Η «τρομοκρατία» της μονογλωσσίας είναι αυτό που με προβληματίζει…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s