Category Archives: Διάλεκτοι και ιδιώματα της Κ.Ν.Ε.

Η μονολεκτική κατάρα ως παράδειγμα σημασιολογικής αλλαγής. Το εθνογραφικό παράδειγμα τ’ Απεράθου Νάξου

Ξεφτέρη, Μ. (2019).  «Η μονολεκτική κατάρα ως παράδειγμα σημασιολογικής αλλαγής. Το εθνογραφικό παράδειγμα τ’ Απεράθου Νάξου». Στο:  Proceedings of the 13th International Conference on Greek  Linguistics (ICGL12) (7-9 Σεπτεμβρίου 2017). London: University of Westminster, 349-359.

Retroflexion of /l/ in Modern Greek dialects: the case of Aperathou (Naxos) dialect

Nikolou, K., Lengeris, A., Xefteri, M. (2016). “Retroflexion of /l/ in Modern Greek dialects: The case of Aperathou (Naxos) dialect”. Στο: Proceedings of the 6th International Conference of Modern Greek Dialects and Linguistic Theory (MGDLT 6) (25-28 Σεπτεμβρίου 2014). Patras: University of Patras – Laboratory of Modern Greek Dialects, 126-133.

Η σύνθεση στα κυκλαδικά ιδιώματα: Μια πρώτη προσέγγιση

Πρόσφατα αναρτήθηκε ο ηλεκτρονικός τόμος των Πρακτικών του 11ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας, το οποίο διεξήχθη τον Σεπτέμβρη του 2013 στη Ρόδο. Ακολουθεί το άρθρο των Νικολού, Ξεφτέρη, Γκουτζηγιάννη και Παπουτσάκη, το οποίο αφορά μια πρώτη προσέγγιση του φαινομένου της σύνθεσης στα κυκλαδικά ιδιώματα, και πιο συγκεκριμένα στο ιδίωμα της Σύρου και στο ιδίωμα τ’ Απεράθου Νάξου. Βιβλιογραφική παραπομπή: Νικολού, Κ., Ξεφτέρη, Μ., Γκουτζηγιάννη, Π. & Παπουτσάκη, Μ. (2014). «Η σύνθεση στα κυκλαδικά ιδιώματα: μια πρώτη προσέγγιση». Στο: G. Kotzoglou et al. (επιμ.) Selected Papers of the 11th International Conference on Greek Linguistics, Ρόδος: Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 1208-1225.

Ναξίων γλώσσα…

Πώς να μη μοιραστώ στο μπλογκ ένα μεστό και ουσιάτο κείμενο από τον καθηγητή Ιωάννη Προμπονά, καθηγητή στο τμήμα Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, για τα ιδιώματα της Νάξου…; Ακόμα και η κριτική που ασκεί στις μέχρι τώρα διατυπωθείσες απόψεις τόσο για τα ίδια τα γλωσσικά φαινόμενα όσο και για τα ζητήματα των εποικισμών (που με βρίσκουν εν πολλοίς σύμφωνη) είναι ψύχραιμη, λογική και υποδειγματική.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στον συλλογικό τόμο που εξέδωσε ο Δήμος Νάξου το 2006 με τίτλο «Νάξος. Αρμενίζοντας στο χρόνο». Μπορείτε να διαβάσετε ή και να κατεβάσετε το βιβλίο (σε pdf) από την ιστοσελίδα του ΝΟ.Π.Π.Α.Π.Π.Π.Α. του Δήμου Νάξου.

Απόψεις των νεότερων γενεών τ’ Απεράθου Νάξου για τη διατήρηση και τη «φθορά» του απεραθίτικου ιδιώματος

Ξεφτέρη, Μ. 2012. Απόψεις των νεότερων γενεών τ’ Απεράθου Νάξου για τη διατήρηση και τη «φθορά» του απεραθίτικου ιδιώματος. Ναξιακά γράμματα 2, 37-53. Αθήνα: Εταιρία «Ναξιακά Γράμματα».

Η ταυτότητα του (συν)ομιλητή ως ερμηνευτική μεταβλητή στη γλωσσική επιλογή. Η περίπτωση του ιδιώματος τ’ Απεράθου Νάξου

Ξεφτέρη, Μ., «Η ταυτότητα του (συν)ομιλητή ως ερμηνευτική μεταβλητή στη γλωσσική επιλογή. Η περίπτωση του ιδιώματος τ’ Απεράθου Νάξου», στο Γ. Γιαννούλης – Ε. Κορρέ – Ν. Μαΐτός – Κ. Πολυμενοπούλου – Μ. Σέργης – Α. Φιλιππουπολίτη – Β. Φραγκουλόπουλος (επιμ.) Ναξιακά – Επετηρίδα Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων, τχ. 1, Εκδόσεις Graphopress, Αθήνα 2011, σ.σ. 385-402.

http://www.scribd.com/doc/124751253/%CE%97-%CF%84%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CF%85%CE%BD-%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%B7%CF%84%CE%AE-%CF%89%CF%82-%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B2%CE%BB%CE%B7%CF%84%CE%AE-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B3%CE%BB%CF%89%CF%83%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AE-%CE%97-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AF%CF%80%CF%84%CF%89%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CF%8E%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82-%CF%84%E2%80%99-%CE%91%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AC%CE%B8%CE%BF%CF%85-%CE%9D%CE%AC%CE%BE%CE%BF%CF%85

Στάσεις απέναντι στο απεραθίτικο ιδίωμα. Απόψεις των νεότερων γενεών τ’ Απεράθου απέναντι στη γλωσσική επιλογή και χρήση

Ξεφτέρη, Μ. (2010), «Στάσεις απέναντι στο απεραθίτικο ιδίωμα. Απόψεις των νεότερων γενεών τ’ Απεράθου απέναντι στη γλωσσική επιλογή και χρήση», Πρακτικά 5ης Συνάντησης Μεταπτυχιακών Φοιτητών του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, σ.σ. 212-221.

Και ένα δώρο για το καλό… οι αχτυπάλοι στ’ Απεράθου της Νάξου

Πληροφορητής: Γιάννης Πρωτονοτάριος (Πατακο’ιάννης).
Τόπος – Χρόνος: Απεράθου Νάξου, Αύγουστος 2010.
Πηγή: Προσωπικό αρχείο Μ. Ξεφτέρη σχετικά με το απεραθίτικο ιδίωμα.

Ο αχτύπαλος είναι όρος της φυτολογίας, όπως τουλάχιστον απαντά στ’ Απεράθου της Νάξου, πιο συγκεκριμένα (και όσο μπορώ να αποδώσω και γω πιο πιστά τον όρο, καθότι δεν είμαι ειδική) είναι ένα είδος γόνου της συκιάς, ο οποίος γονιμοποιεί το δέντρο, αλλά ο ίδιος δεν γίνεται σύκο παρά κάποια στιγμή πέφτει. Θεωρείται, δηλαδή, ότι δεν φελά, δεν αξίζει δηλαδή…

Η λέξη, ωστόσο, χρησιμοποιείται και μεταφορικά… και αναφέρεται σε ανθρώπους που δεν φελούν, δεν αξίζουν, που είναι ζαβήδες