Retroflexion of /l/ in Modern Greek dialects: the case of Aperathou (Naxos) dialect


Nikolou, K., Lengeris, A., Xefteri, M. (2016). “Retroflexion of /l/ in Modern Greek dialects: The case of Aperathou (Naxos) dialect”. Στο: Proceedings of the 6th International Conference of Modern Greek Dialects and Linguistic Theory (MGDLT 6) (25-28 Σεπτεμβρίου 2014). Patras: University of Patras – Laboratory of Modern Greek Dialects, 126-133.

Advertisements

Εκφάνσεις οικιακής εξουσίας στ’ Απεράθου της Νάξου


Γραπτή πηγή: Γιαννούλης, Γ. (2009). Απεράθου [1900-1950]. Η ποιητική γλώσσα ως αγωγή πολιτισμού. Αθήνα: Εκδόσεις Graphopress, σ. 247-249.

Αφηγητές: Γιώργος Πολυκρέτης (Μπαροϊώργης), Κατερίνα Βασιλάκη (Κατερίνα του Γκαγκανοϊάννη). Από το ιδιωτικό αρχείο της Μ. Ξεφτέρη.

Μουσική: «Της τριανταφυλλιάς τα φύλλα» (βιολί: Γιάννης Ζευγόλης, λαούτο: Κώστας Σιδερής).

Θεματική ταξινόμηση της νεοελληνικής κατάρας. Το εθνογραφικό παράδειγμα τ’ Απεράθου Νάξου


Ξεφτέρη, Μ. (2015). «Θεματική ταξινόμηση της νεοελληνικής κατάρας. Το εθνογραφικό παράδειγμα τ’ Απεράθου Νάξου». Στο: Ν. Βερνίκος κ.ά. (επιμ.) Ναξιακά – Επετηρίδα Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων, τόμ. 3-4 (2013-2014). Αθήνα: Ομοσπονδία Ναξιακών Συλλόγων – Εκδόσεις Ηρόδοτος, 229-250.

Η σύνθεση στα κυκλαδικά ιδιώματα: Μια πρώτη προσέγγιση


Πρόσφατα αναρτήθηκε ο ηλεκτρονικός τόμος των Πρακτικών του 11ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας, το οποίο διεξήχθη τον Σεπτέμβρη του 2013 στη Ρόδο. Ακολουθεί το άρθρο των Νικολού, Ξεφτέρη, Γκουτζηγιάννη και Παπουτσάκη, το οποίο αφορά μια πρώτη προσέγγιση του φαινομένου της σύνθεσης στα κυκλαδικά ιδιώματα, και πιο συγκεκριμένα στο ιδίωμα της Σύρου και στο ιδίωμα τ’ Απεράθου Νάξου. Βιβλιογραφική παραπομπή: Νικολού, Κ., Ξεφτέρη, Μ., Γκουτζηγιάννη, Π. & Παπουτσάκη, Μ. (2014). «Η σύνθεση στα κυκλαδικά ιδιώματα: μια πρώτη προσέγγιση». Στο: G. Kotzoglou et al. (επιμ.) Selected Papers of the 11th International Conference on Greek Linguistics, Ρόδος: Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 1208-1225.

Ναξίων γλώσσα…


Πώς να μη μοιραστώ στο μπλογκ ένα μεστό και ουσιάτο κείμενο από τον καθηγητή Ιωάννη Προμπονά, καθηγητή στο τμήμα Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, για τα ιδιώματα της Νάξου…; Ακόμα και η κριτική που ασκεί στις μέχρι τώρα διατυπωθείσες απόψεις τόσο για τα ίδια τα γλωσσικά φαινόμενα όσο και για τα ζητήματα των εποικισμών (που με βρίσκουν εν πολλοίς σύμφωνη) είναι ψύχραιμη, λογική και υποδειγματική.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στον συλλογικό τόμο που εξέδωσε ο Δήμος Νάξου το 2006 με τίτλο «Νάξος. Αρμενίζοντας στο χρόνο». Μπορείτε να διαβάσετε ή και να κατεβάσετε το βιβλίο (σε pdf) από την ιστοσελίδα του ΝΟ.Π.Π.Α.Π.Π.Π.Α. του Δήμου Νάξου.

Ιστορίες με τον Μαργαριτοϊώργη και τον ‘ερο Σάκκο…


Untitled-4

[…] Ο Μαργαριτοϊώργης τώρα, είναι δυνατόν να γεννηθεί άνθρωπος σαν το Μαργαριτοϊώργη; Σα dον ’έρο Σάκκο, σα dο Δημητράκη, σα dο Μπεολοθέτη, το Βώλο; Πού είναι αυτοί οι άνθρωποι τώρα; Του ’λεγες: «Τι κάνουν τα ζα;». Λέει: «Βουρβουλιές». Λέει: «Πώς πάνε», λέει, «σε ρωτώ». «Με τα τέσσερα!!».

[…] Ο ’έρο Σάκκος είχε πάει στου Μαργαριτοϊώργη το μαζωμό, κι ο Μαργαριτοϊώργης ήβραζε σιταράκι. Ήβραζε λοιπό λίγο σιταράκι και του λέει: «Κάτσε, κακοθάνατε, να φας μια… γιατί το πρωί σηκώνουσου και φεύγεις». Χάφτηκε λοιπόν ο ’έρο Σάκκος το σιταράκι, επείνα και το ρούφα, εδιάηκεν ολόκληρο κάτω. Και τη νύχτα τον έπιασε ένας πόνος, σηκώνεται να βγει έξω απ’ το μιτάτο δε bρολαβαίνει να βγει έξω το κάνει μέσα! Ε… πήγε κι έπεσε τώρα… Πήγε κι έπεσε ο ’έρο Σάκος, τα ξημερώματα σηκώνουται και φεύγει. Και σηκώνεται ο Μαργαριτοϊώργης μετά και βλέπει το σιταράκι χάμαι, λέει: «Που να ’ναι διαόλοι μες τα μάτια dου, μα δε το ’θελε», λέει, «γιατί το ’χυσε; Και δε dό ’φηνε…;». Το μαζώνει με τη σκούπα, το ξανατρώει!!

[…] Και λοιπόν ήταν, ήτανε στη Dραγαία ο Μαργαριτο’ώργης και φόρτωσεν απάνω στο ’άδαρο ένα τσουβάλι αλεύρι. Δεν επάαινεν ο ‘άδαρος, δεν επάαινε. Κατεβαίνει, λοιπόν, σταματά λοιπόν το ’άδαρο, σταματά λοιπόν το ’άδαρο ο Μαργαριτοϊώργης και ξεφορτώνει το αλεύρι και το καθίζει στον ώμο κι ανεβαίνει απάνω στο ’άδαρο. Τίποτα ο ’άδαρος! «Ε, που να σε κόψου dα ’ργισμένα», λέει, «τόση ώρα που το σήκωνες εσύ δεν επάαινες, τώρα που το σηκώνω ’ω για δε bας;!».

Καταγραφή: Άγιοι Ανάργυροι, 1 Φεβρουαρίου 2000
Πληροφορητής: Γιώργος Πολυκρέτης (Μπαροϊώργης)
Αρχείο Μαρίας Ξεφτέρη

Απόψεις των νεότερων γενεών τ’ Απεράθου Νάξου για τη διατήρηση και τη «φθορά» του απεραθίτικου ιδιώματος


Ξεφτέρη, Μ. 2012. Απόψεις των νεότερων γενεών τ’ Απεράθου Νάξου για τη διατήρηση και τη «φθορά» του απεραθίτικου ιδιώματος. Ναξιακά γράμματα 2, 37-53. Αθήνα: Εταιρία «Ναξιακά Γράμματα».

Η ταυτότητα του (συν)ομιλητή ως ερμηνευτική μεταβλητή στη γλωσσική επιλογή. Η περίπτωση του ιδιώματος τ’ Απεράθου Νάξου


Ξεφτέρη, Μ., «Η ταυτότητα του (συν)ομιλητή ως ερμηνευτική μεταβλητή στη γλωσσική επιλογή. Η περίπτωση του ιδιώματος τ’ Απεράθου Νάξου», στο Γ. Γιαννούλης – Ε. Κορρέ – Ν. Μαΐτός – Κ. Πολυμενοπούλου – Μ. Σέργης – Α. Φιλιππουπολίτη – Β. Φραγκουλόπουλος (επιμ.) Ναξιακά – Επετηρίδα Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων, τχ. 1, Εκδόσεις Graphopress, Αθήνα 2011, σ.σ. 385-402.