Η Νάξος του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από το μυθιστόρημά του «Αναφορά στον Γκρέκο»


Με αφορμή το έτος Δομίνικου Θεοτοκόπουλου, την Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2014, πραγματοποιήθηκε στο Polis Art Café (Πεσμαζόγλου 5, Αίθριο Στοάς Βιβλίου) εκδήλωση αφιερωμένη στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη Αναφορά στον Γκρέκο. Ο τίτλος της εκδήλωσης ήταν: «Ο Νίκος Καζαντζάκης αυτοβιογραφούμενος». Την οργάνωση και τον συντονισμό είχε ο φιλόλογος – συγγραφέας Κώστας Κιουπκιολής.

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «Ο Νίκος Καζαντζάκης αυτοβιογραφούμενος» (Polis Art Café, 24.2.2014). Από αριστερά προς δεξιά οι: Λίνα Παπαδοπούλου, Μαρία Ξεφτέρη, Νίκη Π. Σταύρου, Ευαγγελία Αμπάζη και Κώστας Κιουπκιολής.

Ομιλήτριες ήταν:

  • η Λίνα Παπαδόπουλου, φιλόλογος – ξεναγός, η οποία μίλησε για την Ελλάδα μέσα από το έργο και τα μάτια του Νίκου Καζαντζάκη,
  • η Ευαγγελία Αμπάζη, δικηγόρος, η οποία τόνισε τον επίκαιρο λόγο του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από το βιβλίο του Αναφορά στον Γκρέκο.
  • η Μαρία Ξεφτέρη, φιλόλογος – γλωσσολόγος, η οποία μίλησε για τη Νάξο του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από το μυθιστόρημά του Αναφορά στον Γκρέκο, και
  • η εκδότης του Νίκου και της Ελένης Καζαντζάκη, Νίκη Π. Σταύρου, η οποία μίλησε για την πνευματική προσωπικότητα και τον άνθρωπο Καζαντζάκη μέσα από τα μάτια της συντρόφου του Ελένης Καζαντζάκη.

Όποιος τυχόν ενδιαφέρεται μπορεί να διαβάσει εδώ την ομιλία μου με τίτλο: «Σφαγή – Νάξος – Λευτεριά. Η Νάξος του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από το μυθιστόρημά του Αναφορά στον Γκρέκο».

Παρουσίαση βιβλίου Απεραθίτες Συγγραφείς


Απεραθίτες Συγγραφείς, Ίδρυμα Νίκου Νικ. Γλέζου, Αθήνα 2010.

Κείμενο παρουσίασης του βιβλίου Απεραθίτες Συγγραφείς του Ιδρύματος Νίκου Νικ. Γλέζου. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 13 Φεβρουαρίου 2011, στο Πνευματικό Κέντρου του Δήμου Γαλατσίου. Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύντομη παρουσίαση που επιμελήθηκα και εκφώνησα, προλογίζοντας τον βασικό ομιλητή κ. Μανώλη Γλέζο.

Πρόλογος

Σας καλημερίζω με τη σειρά μου και σας καλωσορίζω στην παρουσίαση του βιβλίου Απεραθίτες Συγγραφείς του Ιδρύματος Νίκου Νικ. Γλέζου. Πριν συνεχίσω με την παρουσίαση, θα ήθελα πρώτα απ’ όλα να ευχαριστήσω τον Σύλλογο Φίλων Μουσείων και Βιβλιοθήκης Νίκου Νικ. Γλέζου για την τιμητική πρόσκληση που μου έκανε να προλογίσω το συγκεκριμένο βιβλίο, το οποίο, μπορώ να πω, ότι μόλις το πήρα στα χέρια μου, τέλη Αυγούστου του 2010, το διάβασα μονομιάς –και όχι μόνο μία φορά!– και το έχω ως έναν πολύ βασικό βιβλιογραφικό οδηγό για την έρευνά μου πάνω στο απεραθίτικο ιδίωμα και τη λαογραφία του χωριού μας.

Λίγα λόγια για τον επιμελητή της έκδοσης, κ. Μανώλη Γλέζο

Επειδή το θέμα της παρουσίασης σήμερα αφορά τους απεραθίτες συγγραφείς, δεν θα μπορούσα να ξεκινήσω χωρίς να επισημάνω την ίδια τη συγγραφική παρουσία του Μανώλη Γλέζου ο οποίος μαζί με τη Βασιλική Δημητροκάλλη επιμελήθηκαν την έκδοση αλλά και τις γενικότερες προσπάθειες που έχει κάνει στον πολύπαθο χώρο του βιβλίου, των εκδόσεων και του Τύπου. Πρόκειται για μια καθόλου αμελητέα έκφανση της πολυσχιδούς προσωπικότητάς του, η οποία πρωτοπαρουσιάζεται ήδη από το 1942 και συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι και σήμερα.

Συνέχεια

Παρουσίαση βιβλίου «Απεραθίτες Συγγραφείς» του Ιδρύματος Νίκου Ν. Γλέζου


Απεραθίτες Συγγραφείς, Ίδρυμα Νίκου Νικ. Γλέζου, Αθήνα 2010.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Ο Σύλλογος Φίλων Μουσείων και Βιβλιοθήκης Νίκου Ν. Γλέζου
σας καλεί στην παρουσίαση του βιβλίου “ΑΠΕΡΑΘΙΤΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ”.

Η παρουσίαση θα γίνει την Κυριακή 13 Φλεβάρη του 2011,
στις 11 π.μ., στο Πνευματικό κέντρο του Δήμου Γαλατσίου
(Ιπποκράτους και Αρχιμήδους 2 – Είσοδος από Ιπποκράτους, τηλ. 210-2143300).

Το βιβλίο θα παρουσιάσει ο Μανώλης Γλέζος
και θα προλογίσει η Μαρία Ξεφτέρη,
Γλωσσολόγος – Φιλόλογος.

Στυλιανός Δέτσης: «Προσωπικότητες της Νάξου (των τριών τελευταίων αιώνων)»


Αναδημοσίευση από παρουσίαση
που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Οι Νάξιοι»
(τεύχος 18, 2004)

Το βιβλίου του Στυλιανού Δέτση "Προσωπικότητες της Νάξου (των τριών τελευταίων αιώνων)".

Στυλιανός Μ. Δέτσης, Προσωπικότητες της Νάξου (των τριών τελευταίων αιώνων), Αθήνα 2003.

Σύντομη Παρουσίαση

«Παινέψατε τόσο τους καλούς ώστε απ’ αυτό να ενοχλούνται οι αδιάφοροι και να ντρέπονται οι κακοί. Τότε θα δείτε τι αποτελέσματα μπορεί να φέρει αυτή η τακτική»… Αυτή η φράση του Αδαμάντιου Κοραή βρίσκεται, όχι βέβαια τυχαία, σε μια από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου του αλησμόνητου Στυλιανού Μ. Δέτση «Προσωπικότητες της Νάξου των τριών τελευταίων αιώνων»… Ο Στυλιανός Δέτσης, ένας άνθρωπος πληθωρικός, γεμάτος αγάπη για τους ανθρώπους, με δεινή συγγραφική ικανότητα, μα πάνω απ’ όλα «δάσκαλος», θέλησε να καταγράψει σ’ ένα βιβλίο την προσφορά μεγάλων προσωπικοτήτων, επιστημόνων αλλά και ανθρώπων που διεκδίκησαν μια σημαντική θέση στους τομείς της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, οι οποίοι είχαν ένα κοινό γνώρισμα, την καταγωγή τους από τη Νάξο.

Ο ίδιος ο συγγραφέας γράφει στο προλογικό του σημείωμα: «Η ιδέα για τη δημιουργία του γεννήθηκε μέσα μου όταν διαπίστωσα ότι ένα μεγάλο μέρος των συμπατριωτών μου δεν γνώριζε καθόλου τις μεγάλες και μικρότερες μορφές του νησιού μας που έσπειραν τον καλό σπόρο τους για την πνευματική, πολιτιστική, ηθική και κοινωνική άνοδο των κατοίκων της ευάνδρου Νάξου, αλλά και του ευρύτερου χώρου γενικότερα…». Έχοντας από νωρίς συνειδητοποιήσει ότι ένα τέτοιου είδους εγχείρημα θα συναντούσε στην πορεία του αρκετές δυσκολίες, αντικειμενικές και υποκειμενικές, προσπάθησε και κατάφερε να συγκεντρώσει το υλικό του, μελετώντας βιβλία, εγκυκλοπαίδειες, περιοδικά, εφημερίδες και αρχεία διαφόρων εποχών. Αλλά ακόμη και η υποκειμενική αξιολόγηση αυτού του υλικού δεν ήταν λιγότερο σοβαρή και επίμοχθη πράξη. Ωστόσο, ο απώτερος σκοπός της εργασίας του, η κατάδειξη δηλαδή του έργου και της προσφοράς ξεχωριστών ανθρώπων του νησιού, που θα μπορούσαν να γίνουν παραδείγματα μίμησης για τις νεότερες γενιές, του έδωσε και τη δύναμη για να συνεχίσει την καταγραφή του πνευματικού δυναμικού της Νάξου.

Συνέχεια

Ειρήνη Ι. Μάρκου (Βοντορήνη)


Βοντορήνη 00Η Ειρήνη Ιωάννη Μάρκου (Βοντορήνη) γεννήθηκε το 1917 στ’ Απεράθου κι εκεί φοίτησε στο Δημοτικό σχολείο και στις δύο τάξεις του Ελληνικού. Παντρεύτηκε 16 χρονών και απέκτησε 8 [sic] παιδιά. Υπήρξε μυλωνού, υφάντρα, ράφτα, μαμή και μοιρολογίστρα. Όταν τα παιδιά της μεγάλωσαν,  ξενιτεύτηκε στην Αθήνα και για να τα ζήσει αναγκάστηκε να δουλέψει καθαρίστρια και παραδουλεύτρα. Το 1980 δημοσίευσε την πρώτη ποιητική συλλογή της, «Τα σαράντα κοχλίδια», συλλογή την οποία βράβευσε η Ακαδημία Αθηνών.

Βράβευση της Ειρήνης Ι. Μάρκου (Βοντορήνης) από την Ακαδημία Αθηνών, για τ

Βράβευση της Ειρήνης Ι. Μάρκου (Βοντορήνης) από την Ακαδημία Αθηνών, για τη ποιητική συλλογή της, «Τα σαράντα κοχλίδια» (1980).

Εργογραφία

Τα σαράντα κοχλίδια, ποιήματα, 1980.
Η ανάσα του Αιγαίου, ποιήματα, 1981.
Το Απείραχτο, ποιήματα, 1981.
Τ’ ανεμόμυλου το τέλος, ποιήματα, 1983.
Η φωνή της Ειρήνης, ποιήματα, 1987.
Ψάχω να δω μες στ’ άθωρο, α’ τόμος, 1984· β’ τόμος 1994· γ’ τόμος 2003.

Από το βιβλίο: Απεραθίτες Συγγραφείς, Ίδρυμα Νίκου Νικ. Γλέζου, Αθήνα 2010, σελ. 86.

Ευχαριστούμε θερμά τον/την 01VANKO, ο οποίος ανέβασε αυτά τα δύο διαμάντια στο youtube.

Η Βοντορήνη έφυγε στις 24 Αυγούστου 2010, πλήρης ημερών, και αναπαύεται στο κοιμητήριο του Περιστερίου.

Συναφείς σύνδεσμοι
Έφυγε από τη ζωή η μεγάλη λαϊκή ποιήτρια, Ειρήνη Μάρκου
«Bοντορήνη»
Μνήμη Ειρήνης Μάρκου (Βοντορήνης) της Απεραθίτισσας

Πηγή φωτογραφιών: Ειρήνη Μάρκου (Βοντορήνη) Λαϊκή ποιήτρια

Ο Ερωτόκριτος και ο απόηχός του στην απεραθίτικη ψυχή


«Θωρώ πολλούς και πεθυμούν κ’ έχω το γροικημένα
να μάθουν τις εκόπιασεν εις τ’ απανωγραμμένα.
Κ’ εγώ δε θε να κουρφευτώ κι αγνώριστο να μ’ έχου,
μα θέλω να φανερωθώ, κι όλοι να με κατέχου.»

(Ερωτόκριτος, στχ. 1539-1542, από την κριτική έκδοση του Στ. Αλεξίου)

Ο Βιτσέντζος Κορνάρος του Ερωτόκριτου δεν κατάφερε απλά να φανερώσει την έμμετρη, μα συγχρόνως άμετρη, αφηγηματική του δεινότητα. ‘Εκόπιασεν’, όπως μας λέει και ο ίδιος, για να τον ‘κατέχουν’ όλοι και για να γνωρίζουν πως το εκτενέστερο (10.052 δεκαπεντασύλλαβοι ομοιοκατάληκτοι στίχοι) και σημαντικότερο έργο της περιόδου της ακμής της κρητικής λογοτεχνίας, ο ‘Ερωτόκριτος’, ήταν δικό του λογοτεχνικό προϊόν. Η ερωτική ιστορία του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας πλασμένη σε έμμετρη μορφή, με μία στιχουργική δομή που αγγίζει την τελειότητα και με λεξιλογικό πλούτο και εκφραστικότητα που ασυνείδητα δημιουργούν έναν ανείπωτο λυρισμό, αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τον ελληνικό λαό και έγινε λαϊκό ανάγνωσμα. Πολλοί στίχοι του παρατηρήθηκε πως απαγγέλλονταν από μνήμης από Κρητικούς και μη, ενώ πολλά δίστιχα έγιναν παροιμίες λόγω της επιγραμματικότητας που τα διέκρινε.

Συνέχεια